Konferans Engellemeleri ve Baskılar
İskenderun konferansı gerçekten "güvenlik" gerekçesiyle mi iptal edildi?
Çarpıtma
İddia
Gerçek
29 Mayıs 2016 Pazar günü İskenderun. Furkan Vakfı'nın İsa Taş Plaza Düğün Salonu'nda yapacağı İstanbul'un Fethi ve Fetih Nesli konulu konferans, kaymakamlıkça güvenliği sağlayamama gerekçesiyle iptal edildi. Bu sayfa yalnız o kararı konu ediyor.
İzin daha önce verilmişti: vakıf 11 Mayıs 2016'da kaymakamlığa başvurdu, başvuru kabul edildi ve konferansa izin çıktı. Bunun üzerine on binlerce el ilanı ve afiş bastırıldı.
İzinden sonra yaşananlar, kararın gerekçesiyle uyuşmuyor:
- basılan afişler toplatıldı,
- salon sahipleri konferanstan vazgeçmeye ikna edilmeye çalışıldı,
- sponsorlar baskı gördü.
Gerçekten güvenlik kaygısı taşıyan bir idarenin yapacağı işler bellidir: ek kuvvet görevlendirir, giriş çıkışı düzenler, arama noktası kurar, gerekirse saat ya da salon değişikliği önerir. Afiş toplatmaz, salon sahibini caydırmaya çalışmaz, sponsora ulaşmaz. Sayılan üç iş salonu korumaya değil, programın hiç duyulmamasına yöneliktir.
Aynı günün sonu bunu bir kez daha gösterdi. Hatay Valiliği, İskenderun merkezdeki İstasyon Meydanı'nda basın açıklaması yapılmasına izin verdi; on binden fazla kişinin katıldığı açıklama emniyet güçlerinin eşliğinde ve olaysız sona erdi. Kapalı bir salondaki konferans için güvenlik sağlanamayacağı söylenen şehirde, aynı gün açık alanda çok daha kalabalık bir program güvenlikle birlikte yapılabildi.
Bu etiket neden "Çarpıtma"?
Uydurma bir karar yok: iptal gerçekten verildi, gerekçesi gerçekten güvenlikti. Çarpıtılan, o gerekçenin neyi anlattığıdır. Önce izin verip sonra geri almak, afişleri toplatmak ve sponsorlara ulaşmak bir güvenlik planının adımları değildir. Yapılan iş tedbir değil, engellemedir.
Önce izin verildi
Furkan Vakfı, 29 Mayıs 2016 Pazar günü İskenderun'da İsa Taş Plaza Düğün Salonu'nda bir konferans düzenlemek için 11 Mayıs 2016'da kaymakamlığa başvurdu. Başvuru kabul edildi, konferansa izin verildi. Konu İstanbul'un fethi ve fetih neslinin nitelikleriydi.
İzinden sonra vakıf mensupları on binlerce el ilanı ve afiş bastırarak programı halka duyurmaya başladı. Buraya kadar her şey usulünce yürümüştür: başvuru var, izin var, duyuru var.
İzinden sonra üç ayrı hamle
Duyuru başlayınca tablo değişti. Kaynakta üçü birden anlatılıyor:
- Afişler toplatıldı. Yasal izne dayanan bir programın ilanları, izinsiz bir faaliyetin ilanıymış gibi işlem gördü.
- Salon sahipleri caydırılmaya çalışıldı. Sözleşme yapılmış düğün salonunun sahipleri, konferanstan vazgeçmeleri için ikna edilmek istendi.
- Sponsorlar baskı gördü. Programa destek verenler tehditle karşılaştı.
Bu üç işin ortak yönü şudur: hiçbiri salonun ya da katılımcının güvenliğiyle ilgili değildir. Üçü de programın yapılamaz hale gelmesine dönüktür.
Gerekçe kendi içinde tutmuyor
Bir idare gerçekten güvenlikten endişe ediyorsa elindeki araçlar bellidir ve hepsi programı yaşatmaya yöneliktir: ek kuvvet görevlendirmek, giriş çıkış düzeni ve arama noktası kurmak, saatini değiştirmeyi ya da daha uygun bir salon önermeyi teklif etmek. Nihayetinde bir toplantıyı belirli bir süre ertelemek de mümkündür.
Bu araçların hiçbiri kullanılmadı. Kullanılan yöntem afişi, salonu ve sponsoru hedef almaktı — yani güvenliğin değil, duyurunun ve imkânın ortadan kaldırılması. Vakıf da bunun üzerine kendi güvenliğini üstlendiğini duyurup programı yapma kararı aldı.
Aynı gün, aynı şehir, çok daha kalabalık bir program
Gerekçenin en açık sınavı, günün sonunda verildi. Uzun bir engelleme ve müdahale zincirinden sonra Hatay Valiliği, İskenderun merkezdeki İstasyon Meydanı'nda basın açıklaması yapılmasına izin verdi. On binden fazla kişi meydana emniyet güçleri eşliğinde girdi ve açıklama olaysız bitti.
Aradaki oran önemlidir: kapalı bir düğün salonunda yapılacak bir konferans için güvenliğin sağlanamayacağı söylenen şehirde, aynı gün açık alanda on binden fazla kişilik bir program güvenlik tedbirleriyle birlikte yapılabildi. Güvenlik gerçekten sağlanamıyor olsaydı, ikincisi birincisinden çok daha zor olurdu.
İskenderun tek bir vaka değil
Alparslan Kuytul 27 Mayıs 2016'da bir açıklama yayımladı; açıklama İskenderun'la birlikte Maraş'taki engellemeyi de konu ediniyordu. Yani aynı günlerde iki ayrı şehirde aynı sonuç doğmuştu. Bu, kararın o salona ya da o güne özgü bir güvenlik değerlendirmesi olmadığını gösteriyor.
Sonuç
Karar vardır, gerekçe yazılıdır, bunlar tartışılmıyor. Tartışılan şey gerekçenin olayı açıklayıp açıklamadığıdır. Bir idare aynı hafta içinde önce izin verip sonra iptal ediyor, afişleri topluyor, salon sahibini caydırmaya çalışıyor, sponsora ulaşıyor ve nihayet aynı gün çok daha kalabalık bir programı güvenlikle birlikte yürütebiliyorsa, ortadaki işlemin adı güvenlik tedbiri değildir.
Aynı günün devamı ayrı bir başlıkta: "Furkan Vakfı otobanı kapattı" iddiası. Bu sayfadaki bütün tarihler 2016 yılına aittir; 30 Ocak 2018 operasyonuyla açılan dosyayla ilgisi yoktur.