Bir IŞİD üyesinin öğrencisi olduğu iddiası
Çarpıtma
İddia
Gerçek
30 Ocak 2018 operasyonunun ardından medyada iki isim listesi dolaştırıldı; ikisi de "IŞİD'li talebesi çıktı" başlığıyla verildi. İkisinde de anlatılan şey iddianın tersidir.
Birinci isim. "Talebesi" denilen IŞİD üyesi, emniyetteki ifadesinde Adana'ya Kuytul'a suikast düzenlemek için geldiğini söyleyen kişidir. Ortada bir hoca-talebe ilişkisi değil, bir hedef vardır. Kuytul'un adı DEAŞ'ın internette yayımladığı dergide ölüm listesinde geçmiş, emniyet mensupları kendisine koruma isteyip istemediğini sormuştur.
İkinci liste. Adı verilenler, yıllar önce cemaatten ayrılmış kişilerdir — ve ayrılma sebepleri Kuytul'un silahlı cihada karşı tutumudur. Bu tutumu benimsemedikleri için ayrılmış, kendilerine ayrı bir yol çizmiş, bir kısmı sonradan yıllarca aleyhinde konuşmuştur.
Kendisine bu haberler sorulduğunda verdiği cevap kısadır:
"Bizim tavrımız da görüşümüz de belli. Biz bugüne kadar IŞİD'le ilgili kaç defa açıklama yaptık, görüşümüz belli; ölümle tehdit ettiği de belli, herkes bunu biliyor."
Bu etiket neden "Çarpıtma"?
Doğru olan kısım şudur: ortada uydurulmuş isimler yok. Biri gerçekten IŞİD üyesidir, diğerleri de bir dönem gerçekten cemaate gelip gitmiştir.
Ama bu bir kusur değildir, çünkü iki ilişkinin de yönü terstir: birincisi Kuytul'a suikast için gelmiş bir kişi, ikinciler ise tam da silahlı cihada karşı tutumu sebebiyle ayrılmış kişilerdir. Gerçek malzeme, ters çevrilerek haber yapılmıştır.
İddia nasıl kuruldu?
30 Ocak 2018 operasyonundan sonra televizyonlarda ve haber sitelerinde günlerce "şu terör örgütüyle irtibatı çıktı" başlıkları dolaştı. Bu başlıkların dayanağı iki isim listesiydi. İkisi de, biraz bakıldığında iddianın kendisini çürütüyor.
Birinci isim: talebe değil, hedef
"Kuytul'un talebesi çıktı" denilen IŞİD üyesi, emniyetteki ifadesinde Adana'ya Kuytul'a suikast için geldiğini söyleyen kişidir. Bir insanın kendisini öldürmeye gelen kişiyle kurduğu ilişkiye hocalık denmez.
Bu tek başına da değildir. Kuytul, DEAŞ'ı eleştirdiği için bu örgütten defalarca tehdit almış; adı, örgütün internette yayımladığı derginin ölüm listesinde geçmiş; emniyet mensupları gelip koruma isteyip istemediğini sormuştur. DEAŞ ile arasındaki tek bağ budur.
İkinci liste: ayrılık sebebi iddianın tersi
İkinci listedekiler yıllar önce cemaate gelip kısa sürede ayrılmış kişilerdir. Ayrılma sebepleri bellidir: Kuytul'un silahlı cihada karşı tutumunu benimsememişlerdir. Bir kısmı bu görüş ayrılığını açıkça gerekçe göstererek ayrılmış, internet ortamında onu bu yüzden eleştirmiş; biri o kadar ileri gitmiştir ki vakıf, hakkında "alakamız yoktur" diye kamuoyu açıklaması yayımlamak durumunda kalmıştır. Bunları 21 Temmuz 2018 tarihli cevap yazısında Semra Kuytul tek tek anlatır.
Bir insanın görüşünü paylaşmadıkları için yanından ayrılanlar, o insanın görüşünün delili diye gösterilemez. Listeyi hazırlayanlar, farkında olmadan Kuytul'un tutumunun ne kadar net olduğunu belgelemiş oluyor.
Görüş 2018'de değil, yıllar önce açıklanmıştı
İddianın en kolay sınanan tarafı burasıdır, çünkü tarihler bellidir.
30 Mayıs 2010 tarihli bir cevapta cihadın tek biçiminin silah olmadığını, Türkiye gibi ülkelerde Müslümanların işinin eğitim, tebliğ ve âlim yetiştirmek olduğunu söyler. 15 Şubat 2014'te, silahlı örgütleri desteklediği iddiasına şu karşılığı verir:
"Hayatımız meydanda, çocukluğumuzdan beri ne yaptığımız biliniyor. Bugüne kadar kimseye bir tokat vurmadık. Eğer silahlı örgütleri destekliyor olsaydık şimdiye kadar bir delili olurdu. Biz baştan beri bu iş silahla olmaz diyoruz."
Aynı tarihte IŞİD'i değerlendirirken, örgütün Beşşar Esed'le savaşmaktan çok oradaki Müslüman gruplarla savaştığını söyler ve bunun kime hizmet ettiğini sorar. 23 Ağustos 2014'te ise çatışma bölgeleri konusundaki temel tezini kurar:
"Amerika'nın yeni stratejisi; dünyanın değişik yerlerinde çatışma bölgeleri meydana getirerek, buralara samimi Müslüman gençleri çekerek orada imha etmek."
Bu cümle, gençleri o bölgelere gitmekten alıkoymak için kurulmuştur. 2018 dosyasına giren emniyet yazısında da Kuytul'un "çatışma bölgelerine gidilmesini doğru bulmadığı" ayrıca kaydedilmiştir — iddiayı üretenlerin okumadığı satır yine aynı satırdır.
Geriye ne kalıyor?
Silahlı bir yapıya yakınlık iddiası, geriye dönük olarak sınanması en kolay iddialardan biridir: otuz yılı aşan bir faaliyetin arkasında iz bırakması gerekirdi. 21 Temmuz 2018 tarihli cevap yazısında aktarıldığına göre 2018'de evlerde ve vakıf binasında yapılan aramalarda suç unsuru sayılabilecek bir çakı bile çıkmamıştır; yüzlerce konferans ve etkinlikten geriye kırılmış bir sandalye, atılmış bir taş kaydı da kalmamıştır.
Neden "Çarpıtma"?
Çünkü iddia bütünüyle uydurma değil; gerçek bir ismin, gerçek bir ifadenin ve gerçek bir ayrılığın üzerine kurulmuş, sonra ters çevrilmiştir. Suikast için gelen kişi talebe, görüş ayrılığı yüzünden ayrılanlar ise devam gibi gösterilmiştir.
Aynı dosyadan üretilen bir başka iddia için: sohbetlere selefi ve tekfirci kişilerin katıldığı iddiası. Bu sayfadaki tarihlerin tamamı 2018 ve öncesine aittir.