Cemaatten ayrılan bazı kişilerin silahlı örgütlere katıldığı iddiası
Çarpıtma
İddia
Gerçek
İddia, 30 Ocak 2018 operasyonunun ardından medyada dolaştırılan bir isim listesine dayanıyor: yıllar önce Furkan Vakfı'na gelip gitmiş, sonradan silahlı örgütlere katılmış birkaç kişi. Liste, vakfın bu örgütlere insan yetiştirdiğinin delili gibi sunuldu.
Oysa listedeki isimlerin ayrılma sebebi, tam da suçlamanın konusudur. Bu kişiler Kuytul'un silahlı cihada karşı tutumunu benimsemedikleri için cemaatten süratle ayrılmış, kendilerine ayrı bir yol çizmiştir. Bir kısmı aynı görüş ayrılığını gerekçe göstererek onu internet ortamında alenen eleştirmiştir. Biri hakkında vakıf, kendisiyle hiçbir alakaları bulunmadığını belirten bir kamuoyu açıklaması yayımlamak zorunda kalmıştır.
Yani bu isimler bir bağın değil, bir kopuşun kaydıdır. Sorumluluk geriye doğru işlemez: bir yapıdan ayrılan kişinin sonraki tercihi, ayrıldığı yapıya delil sayılamaz — hele ayrılma sebebi tam olarak o tercihse.
Ayrılabilmiş olmaları ikinci bir şey daha söylüyor. Bir örgüte girildikten sonra çıkış mümkün değildir, kurala uymayan cezalandırılır. Furkan Vakfı'nda ise fikir ayrılığına düşen ya da yorulup kenara çekilmek isteyen kolayca ayrılmış, kimsenin başına bir şey gelmemiştir.
Bu etiket neden "Çarpıtma"?
Doğru olan kısım şudur: listedeki bazı isimler gerçekten bir dönem vakfın programlarına gelip gitmiştir.
Ama bu bir kusur değildir. Çarpıtma, "bir zamanlar buradaydı" ile "buradan çıktı" arasındaki farkın silinmesindedir. Aynı kayıt, gidenlerin neden gittiğini de yazıyor.
İddia nasıl kuruluyor?
Kurgu basittir. Birkaç isim bulunur, bunların bir dönem Furkan Vakfı'na gelip gittiği söylenir, sonradan katıldıkları silahlı örgüt yazılır ve iki bilgi yan yana bırakılır. Aradaki cümleyi okuyucu kendisi kurar: demek ki buradan çıkıyorlar.
Liste 30 Ocak 2018 operasyonundan sonra haftalarca dolaştı. Vakıf tarafından verilen ayrıntılı cevap 21 Temmuz 2018'de, dosyanın hukuki değerlendirmesi ise 6 Ağustos 2019'da yayımlandı. Aşağıdaki tartışmanın tamamı bu döneme aittir.
Ayrılma sebebi, suçlamanın kendisi
Listelenen isimler cemaatten kopmuş kişilerdir ve kopma sebepleri kayıtlıdır: Kuytul'un silahlı cihada karşı tutumunu benimsemediler. Bu görüş ayrılığını açıkça gerekçe göstererek ayrıldılar ve kendilerine ayrı bir yol çizdiler.
Bir kısmı ayrılmakla da kalmadı. Aynı sebeple Kuytul'u internet ortamında alenen eleştirdiler; biri yıllarca vakıf aleyhinde konuştu ve vakıf, kendisiyle hiçbir alakaları bulunmadığını belirten bir kamuoyu açıklaması yayımlamak zorunda kaldı. Yani bu isimlerin bir kısmı, iddianın kurmak istediği bağın tam tersine, kamuya açık biçimde karşı taraftadır.
Sorumluluk hangi yöne işler?
Bir kurumdan ayrılmış kişinin sonraki tercihi, ayrıldığı kuruma delil olmaz. Olsaydı, bir okuldan atılan öğrencinin sonradan işlediği suç okulun sicilinde sayılırdı. Buradaki durum ise daha da açık: ayrılma sebebi ile sonradan gidilen yol aynı konudur. Kişi zaten silahlı yolu savunduğu için ayrılmıştır.
Bu noktada iddia kendi mantığıyla çelişir. Eğer vakıf silahlı örgütlere insan hazırlıyor olsaydı, bu kişilerin ayrılmasına gerek kalmazdı.
Yıllardır kayıtta duran tutum
Kuytul'un çatışma bölgelerine gidilmesine karşı çıkışı 2018'de üretilmiş bir savunma değil, yıllar öncesine ait ve kayıtlı bir görüştür:
"Amerika'nın yeni stratejisi, dünyanın değişik yerlerinde çatışma bölgeleri meydana getirip buralara samimi gençleri çekerek orada imha etmek. Amerika İslamcılıktan, İslamcılardan kurtulmanın yöntemi olarak bunu seçmiş durumdadır."
Aynı tespit devletin kendi belgesinde de yer alır: 2018 soruşturma dosyasındaki emniyet yazısı, Kuytul'un selefi ve tekfirci anlayışı benimsemediği ve çatışma bölgelerine gidilmesini doğru bulmadığı yönünde beyanları bulunduğunu kaydeder. Bu görüşün ne kadar eskiye gittiğini gösteren bir başka kayıt daha var: tekfirciliği on bir bölüm ve yaklaşık yirmi beş saat boyunca ele aldığı "İman-Küfür Sınırı" dersi 26 Mart 2012'de başlamıştır.
Serbest çıkış, örgüt tanımının çöktüğü yer
İddianın farkında olmadan ispatladığı şey budur. Suç ya da terör örgütlerinin ayırt edici özelliklerinden biri, girişin kolay çıkışın imkânsız olmasıdır; örgütün kurallarına uymayan, yönetime itaat etmeyen cezalandırılır.
Furkan Vakfı'nın yirmi dört yıllık geçmişinde bunun tek bir örneği gösterilememiştir. Fikir ayrılığına düşen de, hizmet etmekten yorulup kenara çekilen de kolayca ayrılmıştır. Dahası, ayrıldıktan sonra vakıf aleyhinde konuşanlar, hatta soruşturmada aleyhte ifade verdiği söylenenler 2018–2019 boyunca serbestçe dolaşmıştır; hiçbirinin en küçük bir zarar gördüğü gösterilebilmiş değildir.
Bir yapıdan çıkabiliyor ve çıktıktan sonra o yapıyı eleştirebiliyor olmak, o yapının örgüt olmadığını gösteren en somut delillerden biridir.
Sonuç
Değerlendirme "Çarpıtma", çünkü listenin kendisi tümüyle uydurma değil; çarpıtılan, listenin ne anlattığıdır. Ortada bir yetiştirme kaydı değil, bir ayrılma kaydı vardır — ve ayrılma sebebi, tam da iddianın suç saydığı şeydir.
İlgili başlıklar: bir IŞİD üyesinin öğrencisi olduğu iddiası, silahlı cihadı savunduğu iddiası ve Furkan Vakfı'nın suç örgütü olduğu iddiası. Bu sayfadaki bütün tarihler 2012–2019 arasına aittir.