"İnsanları Din ile Aldatıyor" İddiası

Aynı ithamın iki adresi

Din ile aldatma ithamı, birbirinden bağımsız iki tartışmada karşımıza çıkıyor.

Birincisi Ağustos 2014'te, Mazlumder Adana Şube Başkanı Orhan Göktaş'ın Öncü Nesil mi Ölü Nesil mi? başlıklı yazısı. Orada Kuytul'un çevresindeki samimi insanları kandırdığı, hatta Allah'ı kandırabileceğini düşündüğü ileri sürülüyordu.

İkincisi 12 Nisan – 28 Temmuz 2016 arasında, ilahiyatçı Faruk Beşer'in sosyal medya paylaşımları. Orada da sağdan yaklaşan şeytan benzetmesi kullanılmış, dinin bir aldatma aracı olarak kullanıldığı söylenmişti. Aynı paylaşımlarda yöneltilen darbe suçlaması ayrı bir sayfada ele alındı.

Böyle bir itham nasıl ispatlanır?

Din ile aldatmak soyut bir kusur değil, işlenmiş bir fiildir. İspatı da fiile bakar:

• haramı helal, helali haram gösteren bir fetva,
• bilinen bir hakikati gizleyen ya da tersini öğreten bir ders,
• din gerekçe gösterilerek elde edilmiş bir menfaat.

Bunlardan herhangi biri gösterilseydi tartışma bir günde biterdi. Otuz yılı aşan ders, konferans ve soru-cevap kaydının tamamı yayında; içinden bir tanesi seçilip önümüze konabilirdi. İki ithamda da bu yapılmadı — ne bir ders adı, ne bir tarih, ne bir cümle.

Delil yükü nerede duruyor

Kuytul cevabında meseleyi buraya çeker. Kur'an, zannın çoğundan sakınmayı emreder (Hucurat 12). Nur suresinde ağır bir ithamda bulunup şahit getiremeyenler hakkındaki hüküm açıktır. Peygamber'in ölçüsü de aynı yöndedir: delil getirmek iddia sahibine düşer.

Bu ölçüye göre muhataptan temize çıkmasını beklemek yanlış yerden başlamaktır. Sorumluluk, ithamı dile getirenin üzerindedir ve bir tek örnek göstermekle yerine gelir.

Delil diye gösterilen ayet

Göktaş'ın yazısı, cemaat mensuplarına Tevbe suresinin 31. ayetini okumalarını tavsiye ederek biter. Ayet, hahamlarını ve rahiplerini Allah'ın yanında rab edinenlerden söz eder. Buradaki rab edinmenin ne olduğu ise tefsirlerde bellidir: o din adamlarının Allah'ın helal kıldığını haram, haram kıldığını helal saymaları ve halkın bu hükmü kabul etmesidir.

Yani ayetin muhatabı, dinin hükmünü değiştiren din adamlarıdır. Ayeti tavsiye eden yazı, Kuytul'un hangi haramı helal, hangi helali haram kıldığını söylemez. Söyleyemez, çünkü kayıtlardaki tavır bunun tersidir: haramı helal gösterenlere karşı çıkmak, derslerinde ve konferanslarında yıllardır tekrarladığı başlıklardan biridir.

Bir ayeti delil olarak öne sürmek, o ayetin kime baktığını da göstermeyi gerektirir.

Cevabın biçimi

Kuytul bu ithamlara aynı sertlikte karşılık vermedi. Kendi ifadesiyle, üç buçuk ay boyunca sessiz kalmasının sebebi İslam düşmanlarını sevindirmemekti; cevap yazması, ithamın darbe suçlamasına kadar uzamasıyla oldu.

Cevabın sonunda hakkını helal etmediğini bildirdi, darbe ithamı üzerinden karşılıklı bir lanetleşme çağrısı yaptı ve meseleyi Allah'a havale ettiğini yazdı. Sözün burada bitmesi de bir tutumdur: itham cevaplanmış, ama iddia sahibine aynısıyla karşılık verilmemiştir.

Aynı iki metinden çıkan diğer ithamlar: cemaat mensuplarının "sürü" olduğu iddiası, "kendisine hocaefendi dedirtiyor" iddiası.